Mezoterapiya, yoxsa PRP? İki üsul arasındakı əsas fərqlər
Mezoterapiya ilə PRP arasındakı əsas fərq istifadə olunan tərkibdədir: mezoterapiyada hialuron turşusu, vitaminlər və amin turşuları kimi hazır tərkiblər mikroinyeksiyalarla dəriyə yeridilir, PRP-də isə insanın öz qanından sentrifuqa ilə ayrılan trombositlə zəngin plazmadan istifadə olunur. Hər ikisi dəri keyfiyyətini dəstəkləməyə yönəlmiş, kurs şəklində planlaşdırılan üsuldur və ümumilikdə biri digərindən “daha yaxşı” deyil. Dr. Nil Yazıcı hansı üsulun və ya hansı kombinasiyanın daha uyğun olduğuna dəri qiymətləndirməsindən sonra qərar verir.
Qısaca: iki üsul nəyi fərqli edir?
Hər iki üsul dəriyə nazik iynələrlə tətbiq olunur və bir seanslıq “möcüzə” əvəzinə tədrici dəstək hədəfləyir. Onları ayıran əsas cəhət dəriyə nəyin yeridilməsi və bu tərkibin haradan gəlməsidir.
- Mezoterapiya: həkimin dərinin ehtiyacına görə seçdiyi hazır tərkiblərdən istifadə olunur. Tərkib məqsədə görə dəyişdirilə bilər (nəm, canlılıq, dəri tonuna dəstək və s.).
- PRP: insandan alınan qan xüsusi sınaq şüşələrində sentrifuqa edilir; trombositlə zəngin plazma ayrılır və həmin seansda dəriyə yeridilir. Kənardan heç bir “aktiv maddə” əlavə olunmur.
Yan-yana müqayisə
Tərkib və mənbə
Mezoterapiyada tərkib əvvəlcədən hazırlanır və buna görə məqsədə uyğun fərdiləşdirilə bilir. PRP-də tərkib insanın öz qanından alındığı üçün “autoloji” üsul adlanır; plazmanın keyfiyyətinə insanın həmin gün qan göstəriciləri və hazırlama texnikası təsir edə bilər.
Prosedurun gedişi
Mezoterapiyada prosedura birbaşa başlanılır. PRP-də isə əvvəlcə qoldan qan götürülür, sonra sentrifuqa ilə plazma ayrılır; buna görə seans bir qədər uzun çəkə bilər. Hər iki üsulda ehtiyac olarsa anestezik krem çəkilə bilər.
Prosedurdan sonra
Hər iki üsuldan sonra qısamüddətli qızartı, yüngül şişkinlik və kiçik göyərmələr ola bilər. Bəzi insanlarda PRP-dən sonrakı ilk günlərdə dəri bir az daha nəzərəçarpacaq dərəcədə qızarır və həssas olur; bu, adətən qısa müddətdə keçir.
Seans planı
Mezoterapiyada başlanğıc kurs əksər planlarda bir neçə həftə fasilə ilə aparılan 3–6 seansdan ibarət olur. PRP-də seanslar adətən daha seyrək, məsələn, 3–4 həftədən bir planlaşdırılır və kurs çox vaxt daha qısa olur. Hər iki üsulda təsiri qorumaq üçün dəstəkləyici seanslar gündəmə gələ bilər.
Hansı halda hansı üsul ön plana çıxa bilər?
Aşağıdakı nümunələr ümumi meylləri göstərir; fərdi qərar həmişə müayinədən sonra verilir.
Mezoterapiyanın daha çox düşünüldüyü hallar
- Nəm itkisi və gərginlik hissinin ön planda olduğu dəri
- Konkret məqsədə yönəlmiş (məsələn, dəri tonunun bərabərliyini dəstəkləyən) tərkib seçmək istənildikdə
- Qan verməkdən çəkinən insanlar
PRP-nin daha çox düşünüldüyü hallar
- Kənardan gələn tərkib əvəzinə öz plazmasından istifadəni üstün tutan insanlar
- Ümumi dəri toxumasını və canlılığını dəstəkləmək hədəflənəndə
- Həkim uyğun bildikdə, saç tökülməsinə yönəlmiş dəstəkləyici planlar
Saç tökülməsində hər iki üsulun baş dərisinə tətbiq olunan variantları var. Lakin qəfil, ləkəvari və ya sürətlə artan tökülmədə əvvəlcə əsas səbəbin dermatoloji baxımdan qiymətləndirilməsi lazımdır. Bu barədə saç tökülməsi səhifəmizə də nəzər sala bilərsiniz.
Hər ikisi birlikdə tətbiq oluna bilərmi?
Bəli, bəzi planlarda iki üsul növbələşdirilərək və ya müxtəlif nahiyələrdə birlikdə istifadə oluna bilər. Məsələn, üzdə nəm dəstəyi üçün mezoterapiya, ümumi toxuma keyfiyyəti üçün isə PRP seansları eyni planda ardıcıllıqla düzülə bilər. Belə kombinasiyalarda seansların ardıcıllığını və fasiləsini həkim dərinin bərpa müddətinə görə müəyyən edir.
İstanbula Azərbaycandan gəlirsinizsə, PRP-də qan götürülməsi və plazmanın hazırlanması eyni seansda edildiyi üçün prosedur günü bir az daha çox vaxt ayırmaq faydalıdır. Seansların səfər tarixlərinə necə uyğunlaşdırıldığını xarici pasiyentlər səhifəsində oxuya bilərsiniz.
Müqayisədə tez-tez buraxılan səhvlər
- “PRP öz qanım olduğu üçün həmişə daha effektlidir”: effektivlik tərkibin mənbəyindən çox, onun düzgün insanda düzgün məqsədlə istifadəsindən asılıdır.
- “Mezoterapiya sadəcə vitamindir, PRP isə müalicədir”: hər iki üsul dəri keyfiyyətini dəstəkləməyə yönəlmiş tibbi estetik prosedurdur; heç biri xəstəliyin müalicəsini əvəz etmir.
- “Bir seans kifayətdir”: hər iki üsulda təsir tədricən yaranır və çox vaxt kurs şəklində qiymətləndirilir.
- “Rəfiqəmə xeyri olubsa, mənə də olacaq”: dəri quruluşu, yaş, həyat tərzi və gözlənti hər kəsdə fərqlidir; eyni üsul fərqli nəticələr verə bilər.
Bu yanlış fikirlərin ortaq cəhəti üsulu insanın ehtiyacından ayrı qiymətləndirməkdir. Halbuki düzgün sual “hansı daha yaxşıdır?” yox, “mənim dərimin indi nəyə ehtiyacı var?” olmalıdır.
Qərar verərkən özünüzə verə biləcəyiniz suallar
- Əsas prioritetim nəmdir, dəri tonudur, yoxsa ümumi dəri toxuması?
- Qan götürülməsi və bir qədər uzun seans mənim üçün problem olarmı?
- Qanı durulaşdıran və ya müntəzəm qəbul etdiyim başqa dərman varmı?
- Seanslar arasındakı fasilələrə nə dərəcədə müntəzəm əməl edə bilərəm?
Bu sualların cavabları müayinədə həkimlə birlikdə düzgün seçimi müəyyən etməyi asanlaşdırır. Mezoterapiyanı daha yaxından tanımaq üçün mezoterapiya nədir yazımızı oxuya bilərsiniz.
Tez-tez verilən suallar
PRP təbii olduğu üçün daha təhlükəsizdirmi?
Öz plazmanızdan istifadə allergik reaksiya ehtimalını azaldır, lakin hər inyeksiyada olduğu kimi göyərmə, infeksiya və müvəqqəti şişkinlik kimi risklər PRP-yə də aiddir. Təhlükəsizlik düzgün namizəd seçimi və prosedur şəraiti ilə bağlıdır.
Hansının təsiri daha uzun sürür?
Ümumi sıralama aparmaq düzgün olmaz. Təsirin müddəti istifadə olunan tərkibdən, insanın dəri quruluşundan, yaşından və həyat tərzindən asılıdır; hər iki üsulda dəstəkləyici seanslar planlaşdırılır.
PRP-dən əvvəl qan analizi lazımdırmı?
Həkim anamnezinizə görə bəzi qan göstəricilərinin yoxlanılmasını istəyə bilər. Qan xəstəliyiniz varsa və ya qanı durulaşdıran dərman qəbul edirsinizsə, bunu müayinədə mütləq bildirməlisiniz.
Mənbələr
- A Review of Platelet-Rich Plasma: History, Biology, Mechanism of Action, and Classification — Skin Appendage Disorders (Alves R, Grimalt R, 2018)

Dr. Nil Yazıcı
Estetik həkim · İstanbul
Bu yazı ümumi məlumat xarakteri daşıyır; diaqnozu və ya müalicə tövsiyəsini əvəz etmir. Sizə uyğun variantlar həkim müayinəsi ilə müəyyən edilir.
